Chcę być mamą, ale boję się – czy to normalne?

Boję się być mamą – strach czy lęk przed rodzicielstwem?

Choć mówimy zwykle „boję się, mam stracha” i dla nas to jedno i to samo, to w psychologii rozgranicza się to na dwie kategorie – strach i lęk. Strach to obawa przed realnym zagrożeniem – na przykład, jeśli choruję genetycznie i boję się, że przekażę dziecku chorobę. Z kolei lęk to obawa przed czymś irracjonalnym lub mało prawdopodobnym, na przykład, boję się, że moje dziecko będzie poważnie chore, mimo że jestem zdrowa.

Zazwyczaj towarzyszy nam jednak lęk – o to, czy sobie poradzę, czy będzie mnie stać, czy udźwignę to również psychicznie, czy będę wystarczająco dobrym rodzicem, może nawet lepszym niż moi rodzice czy opiekunowie. To również jest naturalne! Nie tylko przed pierwszym dzieckiem, ale i przed kolejnymi.

Według badań przeprowadzonych przez Hildingsson i in. w 2014 roku, około 80% przyszłych rodziców doświadcza pewnego stopnia lęku związanego z rodzicielstwem. Lęk przed rodzicielstwem może obejmować:

obawy o zdrowie i bezpieczeństwo dziecka;
niepewność co do własnych umiejętności rodzicielskich;
lęk przed zmianami w relacji z partnerem;
obawy finansowe;
lęk przed zmianami w stylu życia i karierze.

Inne badania, badaczy Parfitt i Ayers (2014), wykazały, że naturalny lęk przed rodzicielstwem może mieć pozytywne aspekty, motywujące przyszłych rodziców do lepszego przygotowania się do nowej roli. Co ciekawe, jeszcze inne badania (Coates i in., 2014) pokazują, że ten lęk zmniejsza się, im bliżej terminu porodu i po narodzinach dziecka, gdy rodzice zaczynają czuć się pewniej w swojej roli.

„Na pewno sobie poradzisz!” vs „Ty nie ogarniasz siebie, a co dopiero dziecka!”

Niestety, często słyszymy wiele komentarzy na temat siebie i swojego macierzyństwa, jeszcze zanim zostaniemy mamami! Na wiele kobiet rodzina nakłada presję, pytając, kiedy dziecko, lub mówiąc: „Młodsza się nie robisz”, „Zegar biologiczny tyka”. Często też wymuszają na kobiecie znalezienie partnera, mówiąc o dziecku. Przez to bywa, że jeszcze bardziej się stresujemy – czy dam radę? Czy zdążę? A co, jeśli…?

Szczególnie trudno mają mamy, które dodatkowo borykają się z jakąś chorobą, zaburzeniem czy niepełnosprawnością. Na przykład, mamy chorujące na depresję lub mające za sobą jej epizod, albo mamy z ADHD, szczególnie martwią się, czy odnajdą się w roli macierzyńskiej i sprostają jej wymaganiom.

Łatwo jest porównywać się z innymi – z mamami, które nigdy „nie marudzą” i nie skarżą się na rodzicielstwo, albo z tymi, które w social mediach chwalą się tylko pozytywnymi aspektami macierzyństwa. To może dodatkowo stresować i wprawiać w poczucie, że musimy być idealne.

Naturalny lęk przed rodzicielstwem może mieć pozytywne aspekty, motywujące przyszłych rodziców do lepszego przygotowania się do nowej roli.

Żebym tylko nie była jak moja matka…

Wiele z nas ma także trudne doświadczenia z dzieciństwa. Nasi rodzice, wychowywani w innych czasach, starali się, jak mogli, ale wielu z nich popełniło różne błędy wychowawcze. W tamtych czasach podejście do wychowania dzieci było inne, a metody, które dziś uznalibyśmy za niewłaściwe, były często akceptowane. Dlatego niektóre z nas mają szczególnie złe wspomnienia z dzieciństwa i obawiają się, że powielą szkodliwe schematy i wzory.

Te obawy są zrozumiałe, zwłaszcza gdy widzimy, jak różni się współczesne podejście do wychowania dzieci od tego, które znamy z własnych doświadczeń. Wielu rodziców stara się teraz bardziej uwzględniać emocje dziecka, budować z nim relację opartą na zaufaniu i szacunku, co może wydawać się trudne dla kogoś, kto sam nie miał takiego wzorca. Strach przed powieleniem błędów własnych rodziców może być paraliżujący, ale jednocześnie stanowi motywację do pracy nad sobą i poszukiwania lepszych rozwiązań.

Dlatego ważne jest, by świadomie podchodzić do roli rodzica, ucząc się i rozwijając. Dobrze jest korzystać z dostępnych zasobów – książek, kursów, a także wsparcia innych rodziców i specjalistów. Rozmowy z psychologiem czy terapeutą mogą pomóc w przepracowaniu trudnych doświadczeń z dzieciństwa i znalezieniu sposobów na budowanie zdrowej relacji z własnym dzieckiem.

Współczesne rodzicielstwo stawia przed nami wiele wyzwań, ale także oferuje ogromne wsparcie i możliwości rozwoju. Wiedza, którą możemy zdobyć, oraz narzędzia, jakie mamy do dyspozycji, pozwalają na świadome i odpowiedzialne podejście do wychowywania dzieci, minimalizując ryzyko powielania negatywnych wzorców z przeszłości. To daje nadzieję, że możemy stworzyć lepsze warunki dla naszych dzieci, niż mieliśmy sami.

Jak radzić sobie z lękiem przed macierzyństwem?

Lęk przed macierzyństwem może mieć różne nasilenie – od lekkiej obawy, która czasem cię dotyka, po paraliżujący lęk, aż po tokofobię (paniczny lęk przed ciążą i porodem). Oto kilka sposobów na poradzenie sobie z lękiem przed macierzyństwem:

akceptacja – to pierwsze i przede wszystkim. Pamiętaj, że twoje obawy są naturalne i wiele kobiet – i mężczyzn! – je ma.
rozmowy z bliskimi, zwłaszcza innymi kobietami-mami – porozmawiaj z kobietami, w których możesz mieć Być może, gdy podzielą się z tobą doświadczeniami i poradami, twój lęk zmaleje – staraj się jednak otaczać pozytywnymi historiami.
edukuj się – im więcej będziesz wiedzieć na temat macierzyństwa, rozwoju dziecka, ciąży i porodu, tym pewniejsza siebie bę Możesz słuchać podacastów i czytać artykuły, by przygotować się pod względem wiedzy i emocji na rodzicielstwo.
rozmowa z partnerem/partnerką – wspólna rozmowa na temat twoich obaw i oczekiwań, nadziei, pragnień, może sprawić, że będziesz czuć się mniej osamotniona w swoich obawach. Wsparcie partnera pomaga również przygotować się do roli mamy.
terapia – jeśli lęk negatywnie wpływa na twoje codzienne życie, warto skonsultować się z psychologiem, najlepiej specjalizującym się w psychologii okołoporodowej.

Lęk to ważna emocja!

Pamiętaj – lęk to ważna emocja, która informuje cię o zagrożeniu i chroni, ale nie musisz się jej poddawać! Lęk pełni funkcję ostrzegawczą, pomagając nam unikać potencjalnych niebezpieczeństw, jednak ważne jest, by nie pozwolić, by całkowicie nami zawładnął. Zamiast tego, bądź otwarta na przyglądanie się sobie – o czym ten lęk cię informuje, przed czym przestrzega?

Zastanów się, jakie konkretne obawy kryją się za twoim lękiem. Czy dotyczą one twojej zdolności do opieki nad dzieckiem, czy może są to obawy związane z twoją przeszłością i doświadczeniami z dzieciństwa? Zrozumienie, skąd pochodzi lęk, to pierwszy krok do jego oswojenia. Zastanów się również, na ile chcesz się tego lęku słuchać i co możesz zrobić, by go złagodzić. Czy są to działania praktyczne, jak zdobywanie wiedzy na temat rodzicielstwa, udział w grupach wsparcia, czy może praca nad sobą z pomocą terapeuty? Każde działanie, które podejmujesz w kierunku zrozumienia i redukcji lęku, przybliża cię do pewności siebie jako przyszłego rodzica.

Lęk nie musi być przeszkodą, ale może stać się katalizatorem twojego rozwoju. Przyglądaj się swoim obawom, rozmawiaj o nich z bliskimi lub specjalistami, i poszukuj strategii, które pomogą ci w budowaniu pewności siebie. Każdy krok, który podejmujesz w kierunku lepszego zrozumienia siebie i swoich obaw, to krok w stronę bycia świadomym i troskliwym rodzicem.

Nie zapominaj również o dbaniu o siebie – fizycznie, emocjonalnie i psychicznie. Znajdź czas na relaks, realizację swoich pasji i aktywności, które sprawiają ci radość. Zadbana mama to szczęśliwa mama, a szczęśliwa mama to szczęśliwe dziecko.

Powodzenia! Jesteś na dobrej drodze do tego, by stać się wspaniałym rodzicem. Twoje zaangażowanie, refleksja i chęć pracy nad sobą są już dużym krokiem naprzód. Pamiętaj, że perfekcja nie jest celem – ważne jest, by być najlepszą wersją siebie i kochać swoje dziecko całym sercem.

—–

Autor: Maja Rosińska – psycholog okołoporodowy

Magister psychologii i doktorantka, specjalizująca się w psychologii okołoporodowej oraz będąca w trakcie kształcenia psychoterapeutycznego. Z pasją wspiera kobiety, mężczyzn i pary na różnych etapach ich drogi do rodzicielstwa, w tym w czasie starań o ciążę, podczas ciąży, w momentach straty, w trakcie porodu, połogu oraz we wczesnym rodzicielstwie. Dzięki wszechstronnemu podejściu i doświadczeniu pomaga przechodzić przez te wyjątkowe i często trudne momenty w życiu z większym poczuciem spokoju i wsparcia.

www.psychologokoloporodowy.pl

Dowiedz się także: