Chrzest i chrzciny dziecka

Kiedy mijają pierwsze tygodnie od narodzin dziecka, wierzący rodzice zaczynają myśleć o chrzcie swojego malucha. Jak to zorganizować?

rodzice w kościele


Podziel się na


Podczas organizacji chrzcin pojawia się szereg pytań: kiedy i jak przygotować się do sakramentu, jakie dokumenty należy złożyć, kogo wybrać na chrzestnych, w jaki sposób i gdzie urządzić chrzciny – przyjęcie po uroczystości? Poniżej postaramy się rozwiać wszystkie wątpliwości rodziców.

Po co chrzcić dziecko?

Chrzest to rytuał obecny w rzeczywistości religijnej od tysiącleci. Jego celem jest oczyszczenie i obmycie z grzechu pierworodnego (ten aspekt szczególnie uwypuklony jest w Kościele katolickim), a także przyjęcie wiary i zjednoczenie z Kościołem. W zależności od wyznania praktykowany jest w różnej formie, np. poprzez zanurzenie czy pokropienie wodą święconą, a także na osobach w różnym wieku. W Kościele katolickim chrzci się przede wszystkim niemowlęta (ale także osoby starsze, nawrócone i wyrażające chęć przynależenia do KK), w innych grupach wyznaniowych, np. u baptystów czy chrześcijan ewangelicznych chrztu dostąpić mogą wyłącznie osoby dorosłe, które są świadome swojej decyzji.

Kiedy chrzcić dziecko?

Wybór daty chrztu z punktu widzenia formalności z reguły nie nastręcza trudności – przy najbardziej „chodliwych” (świątecznych) terminach wystarczy 2-3 tygodnie wcześniej powiadomić parafię o swoich planach. Decyzja o tym, kiedy ochrzcić dziecko zależy więc przede wszystkim od rodziców. Najczęściej pierwszy sakrament maluchy przyjmują w 3.-4. miesiącu życia, ale zdarza się to także po miesiącu bądź nawet roku od narodzin. Czynnikiem decydującym powinna być osobowość dziecka – jeżeli zapowiada się, że będzie małym rozrabiakiem, lepiej wybrać wcześniejszy termin, kiedy jest jeszcze w miarę spokojne i sporo śpi – wtedy istnieje szansa na mniej problemową (i głośną) uroczystość. Ponadto starsze dziecko jest bardziej ruchliwe i łatwo się rozprasza, może więc być trudno je utrzymać przy udzielaniu sakramentu.

Raczej nie zaleca się decydowania o terminie chrztu przed narodzinami dziecka – nigdy nie wiadomo ile potrwa rekonwalescencja matki po porodzie, a także czy okres adaptacyjny malucha (pierwszy miesiąc życia) nie wydłuży się. Dobrze jest też porozumieć się z chrzestnymi i rodziną, by wspólnie ocenić, jak sprawnie przebiegną przygotowania do uroczystości i przyjęcia.

przyjęcie w ogrodzie

Potrzebne dokumenty i opłaty

Aby otrzymać zgodę na chrzest wymagane jest przedstawienie w kancelarii parafialnej kilku dokumentów:

  • aktu urodzenia dziecka;
  • aktu ślubu rodziców;
  • potwierdzenia odbycia spowiedzi rodziców dziecka;
  • danych rodziców chrzestnych (oprócz imion i nazwisk oraz daty urodzenia, także miejsce zamieszkania i wyznanie), a także zaświadczeń z ich parafii, potwierdzających, że mogą pełnić funkcję chrzestnych.

Opłaty za udzielenie chrztu, jak większość sakramentów, przyjmowane są jako ofiara „co łaska”. Standardowo rodzice płacą 100-250 zł.

Wybór rodziców chrzestnych

Nad wyborem rodziców chrzestnych dobrze jest zastanowić się wcześniej. Może się bowiem okazać, że najbliższe rodzeństwo ma już grono chrześniaków lub przebywa zagranicą i ich przyjazd może okazać się niemożliwy. Warto pamiętać, że w roli tej nie muszą występować właśnie rodzeni bracia czy siostry. Jest to związane z tradycją, ale chrzestnymi mogą równie dobrze zostać kuzyni, wuj lub ciotka czy przyjaciele. Ważne, by:

  • byli członkami danego Kościoła;
  •  mieli ukończony 16. rok życia i przyjęty sakrament bierzmowania;
  • byli świadomi obowiązku udzielania pomocy rodzicom dziecka w wychowaniu go w wierze i wyznaniu, w którym odbywa się obrzęd.

Zgodnie z tradycją obowiązkiem rodziców chrzestnych w dzień uroczystości jest zakup białej szatki dla dziecka (matka chrzestna) oraz świecy (ojciec chrzestny). Współcześnie zarówno ubranko, jak i symbole chrzcielne zwykli zapewniać rodzice, dobrze jest więc przed planowanym zakupem porozmawiać z nimi i ustalić, jakie są faktyczne obowiązki chrzestnych i w czym mogą pomóc rodzicom.

W co ubrać niemowlę i… siebie?

Ubranko dla dziecka na dzień chrztu powinno być przede wszystkim wygodne. Na szczęście wszelkie koronkowe i haftowane suknie, tiule, falbany, sztywne kołnierzyki i kaftany odchodzą w niepamięć i rodzice coraz częściej ubierają swoje maluchy w bawełniane, przewiewne ubranka. I jest to bardzo dobry pomysł. Najlepiej, żeby były też schludne i choć trochę odświętne, co można osiągnąć choćby wyborem jasnego koloru. Warto wziąć także pod uwagę porę roku, w której chrzczone jest dziecko i fakt, że w kościele jest zawsze nieco chłodniej niż na zewnątrz.

Strój rodziców i chrzestnych powinien być skromny i elegancki: dla ojców najlepszy jest sprawdzony garnitur (może być zarówno jasny, jak i ciemny), dla mam kostium lub sukienka, niekoniecznie w jasnych barwach i, co ważne w przypadku kobiet jeszcze karmiących piersią, z wygodną do ściągnięcia lub zsunięcia górą.

niemowlę w sukience

Symbole chrztu świętego

  • biała szata – już samo jej założenie, przy wypowiadaniu odpowiedniej formuły, oznacza przemianę i przyobleczenie się w nowe życie bez grzechu. Biały kolor symbolizuje czystość i niewinność, ale także światło, życie i triumf. Szatę podczas obrzędu nakłada matka chrzestna;
  • krzyżmo – to olej, którym namaszczani są wszyscy przyjmujący sakramenty (zarówno chrztu, jak i bierzmowania czy kapłaństwa);
  • paschał – świeca, która zostaje zapalona po zakończeniu punktu kulminacyjnego obrzędu (polania dziecka wodą święconą), jest symbolem życia w światłości wiary, które mają zapewnić dziecku rodzice i chrzestni. Zapalenie światła jest zadaniem ojca chrzestnego;
  • ryngraf – medalik z wizerunkiem Matki Bożej Ostrobramskiej (lub innej świętej postaci), stanowiący jeden z najczęstszych prezentów na chrzest lub komunię dziecka.

Gdzie zorganizować przyjęcie?

Wybór miejsca przyjęcia sprowadza się zwykle do rozstrzygnięcia, czy zorganizować je w domu czy w restauracji. Zanim jednak klamka zapadnie, warto rozważyć zalety i wady obu miejsc. Chrzciny w domu to przede wszystkim wygoda dla rodziców dziecka – wszystko, co potrzebne w opiece nad maluchem jest na miejscu, a ten ma tu swój kącik i czuje się bezpiecznie, bo jest w znajomym miejscu. Choć nie należy przesadzać z menu (wystarczą przystawki, danie główne i deser oraz ciasta lub tort; unika się raczej napojów alkoholowych podczas uroczystości tego typu), w przygotowanie potraw trzeba włożyć trochę wysiłku i czasu. Własny dom sprzyja także kameralnym spotkaniom rodzinnym i zacieśnianiu więzi. Zdecydowanym minusem jest organizacja przyjęcia – gotowanie i sprzątanie jest na głowie gospodarzy i nawet spodziewana pomoc nie sprawi, że stresu przed chrzcinami będzie mniej.

Restauracja zapewnia za to wykwintne menu, miejsce dla gości, a także pokój dla mamy, w którym może przewinąć czy nakarmić dziecko. Jednym z większych minusów jest tu cena wynajęcia lokalu.

Kogo zaprosić?

Chrzciny to bardzo rodzinna uroczystość, z reguły zaprasza się na nie tylko najbliższych krewnych oraz przyjaciół. Warto pamiętać, że spora liczba nowych twarzy i rąk do noszenia dla malucha jest raczej wątpliwą atrakcją. Dobrze jest więc otoczyć bohatera dnia znajomymi i bliskimi osobami i zapewnić mu w tym i tak pełnym wrażeń dniu spokój i ciepło rodzinne.

Prezenty

Ten temat nastręcza rodzicom chrzestnym i gościom najwięcej kłopotu. Kłopotu, z którego najczęściej próbują wybrnąć – jak to bywa przy tego typu uroczystościach – z kopertą w ręku. Wręczenie pieniężnego prezentu ma swoje plusy – rodzice będą mogli zainwestować je w to, czego ich dziecku najbardziej potrzeba. Z drugiej strony dobrze jest też pozostawić maluchowi pamiątkę z tego szczególnego dnia, o którym dowie się w przyszłości jedynie z fotografii i opowieści rodziców. Może to być ikona, obrazek, medalion lub inny religijny przedmiot, pamiątkowy album czy srebrna ramka na zdjęcie, ale także praktyczne akcesoria dla maluchów, jak choćby przewijak, mata edukacyjna czy inne, pożyteczne zabawki.

tort

W planowaniu chrztu świętego i organizacji chrzcin dla dziecka trzeba pamiętać, że nie jest to obowiązkowy rytuał i wydarzenie, bez którego dziecko się nie obejdzie. Nie warto przygotowywać się do niego tylko dlatego, że prosi o to rodzina czy znajomi. Ten dzień ma być szczególnym momentem deklaracji życia w wierze Kościoła, składanej przez rodziców w imieniu dziecka. Niech będzie więc to decyzja świadoma i dobrowolna.