Pierwsze kroki ku adopcji

Jak wygląda w Polsce proces adopcji dziecka? Odpowiadamy na wątpliwości przyszłych rodziców!

rodzic adopcyjny


Podziel się na


W Polsce adopcja nadal nie jest zbyt popularna. Długotrwałość procesu, ograniczenia prawne, niemożliwość spełnienia wszystkich zaleceń, to wszystko powoduje, że wiele małżeństw i par rezygnuje z adopcji, nim zacznie się ona na dobre. Mimo niesprzyjających warunków i lawiny kruczków prawnych, ograniczających adopcję wielu dzieci, warto jednak poświęcić swój czas i energię na stworzenie nowej rodziny.

Czym jest adopcja?

Adopcja w polskim prawie występuje pod nazwą przysposobienie. Polega na prawnym uznaniu biologicznie obcego dziecka za własne. Nazwa pochodzi z języka łacińskiego (adoptio) i znaczy „usynowienie”. Nowi rodzice i dziecko nabywają prawa i obowiązki takie same, jak w naturalnej rodzinie. Adopcja zostaje dokonana po wydaniu orzeczenia przez sąd rodzinny i jest procesem trwałym oraz, poza wyjątkowymi przypadkami – nieodwracalnym.

dzieci adoptowana

Jakie dzieci można adoptować?

Dzieci, które można adoptować nie przekraczają granicy pełnoletniości, czyli 18 lat. W przypadku osoby po ukończeniu 13. roku życia, do orzeczenia o adopcji potrzebna jest zgoda dziecka. Proces adopcyjny może przebiegać wówczas, gdy:

  • biologiczni rodzice dziecka zostali pozbawieni praw rodzicielskich;
  • rodzice sami zrzekli się praw, wyrazili zgodę na przysposobienie dziecka;
  • rodzice są nieznani, a sytuacja prawna i dane dziecka zostały określone przez sąd.

Dzieci przeznaczone do adopcji miały zwykle trudną sytuację rodzinną, były niechciane, porzucone bądź pozbawione podstawowych warunków prawidłowego rozwoju. Przyczyn takich sytuacji jest wiele, m.in.: alkoholizm, przestępczość, nieprzystosowanie społeczne, brak zatrudnienia i związana z tym trudna sytuacja materialna, a także psychiczne nieprzygotowane do macierzyństwa, związane głównie z bardzo młodym wiekiem rodziców.
Na szczęście, dzięki adopcji dzieci pokrzywdzone przez los mogą dostać drugą szansę na normalną, kochającą i szanującą się rodzinę.

Kto może starać się o adopcje?

Największe szanse na adopcję mają małżeństwa i pełne rodziny. Jest to bowiem środowisko optymalne, najbardziej pożądane, które umożliwi dziecku wieloaspektowy i wszechstronny rozwój. Osoby samotne, pragnące dziecka także mogą starać się o przysposobienie, jednak w konfrontacji z rodzinami ich szanse są znacznie mniejsze.

dzieci adoptowane

Jak przebiega proces adopcyjny?

Niestety, adopcja jest procesem długotrwałym. Wymaga przejścia przez wiele etapów i spełnienia ściśle określonych warunków:

  • Etap I – osoby zdecydowane na adopcję muszą udać się do najbliższego Ośrodka Adopcyjnego, by umówić się na wstępną rozmowę informacyjną. Podczas takiego spotkania małżeństwo zostanie poinformowane o możliwości adopcji, jej warunkach oraz dokumentach, jakie należy w tym celu przygotować (życiorys, akt małżeństwa, zaświadczenie o stanie zdrowia i sytuacji materialnej).
  • Etap II – obejmuje pierwsze spotkanie z psychologiem, które ma na celu określenie warunków i możliwości, jakie rodzina może zaoferować dziecku. Następnie odbywają się badania psychologiczne (rozmowa i testy), określające cechy charakteru i osobowość potencjalnych rodziców. Odbywa się także tzw. wywiad środowiskowy (wizyta w domu) w celu poznania ich warunków bytowych, zapoznania się z pozostałą częścią rodziny.
  • Etap III – rozpoczyna się wraz z oceną Komisji Kwalifikacyjnej. Musi być ona jak najlepsza, by zagwarantować przyszłym rodzicom dalszy udział w procesie kwalifikacyjnym. Komisja podejmuje decyzję po zapoznaniu się z opiniami na temat kandydatów. W różnych placówkach stosuje się zróżnicowane metody. Następnym punktem zwrotnym w adopcji są szkolenia, które wpłyną na decyzję o zakwalifikowaniu rodziny do pełnej adopcji. Szkolenia polegają na przekazaniu wiedzy z zakresu postępowania, wychowywania, metod rozwiązywania problemów z dzieckiem, które trafi do nowej rodziny.
  • Etap IV – obejmuje czas oczekiwania na wybrane dziecko. Jego długość zależy od płci i wieku dziecka, jakie chcą przyjąć rodzice. Kiedy zostanie wybrane, ośrodek przedstawia wszystkie informacje, jakie o nim posiada (wygląd, rodzina, sytuacja życiowa, zdrowie, predyspozycje). Para po skrupulatnym zapoznaniu się z historią dziecka może podjąć decyzję o ich pierwszym spotkaniu. Jeżeli dojdzie do takiego kontaktu, a potencjalni rodzice nadal podtrzymują swoją decyzję o adopcji, para może odwiedzać dziecko i czynnie uczestniczyć w jego życiu.
  • Etap V – to złożenie wniosku do sądu o adopcję poznanego dziecka. Ośrodek adopcyjny pomaga przyszłym rodzicom złożyć wszelkie potrzebne dokumenty i czynnie uczestniczy w całym procesie. Po pewnym czasie dochodzi do pierwszej rozprawy. Wówczas sąd zwykle zgadza się na zabranie dziecka do nowej rodziny, co otwiera tzw. okres preadopcyjny. Druga rozprawa, uzupełniająca formalności prawne, staje się całkowitym dopełnieniem procesu adopcji.
    Zdarza się, że adopcja jest jedynym sposobem stworzenia pełnej rodziny. Świadomość niemożliwości posiadania własnych dzieci jest niezwykle bolesna, często prowadzi do załamań na tle psychicznym oraz głębokich depresji. Adopcja staje się w takim momencie najlepszym rozwiązaniem. Dzięki niej pary mogą wychowywać ukochane dziecko oraz zapewnić mu prawdziwy dom i obdarzyć szczerą rodzicielską miłością. Adopcja może spełnić marzenia obydwu stron – zarówno rodziców jak i dziecka.