Skoki wzrostowe niemowlaka

Twój maluszek jest rozdrażniony i marudny, niedosypia i brak mu apetytu? To nie musi być infekcja. Pierwszy rok życia to czas intensywnego rozwoju, który ma ogromny wpływ na samopoczucie dziecka.

niemowlę ze smoczkiem w kocyku


Podziel się na


Jakie umiejętności niemowlę nabywa podczas skoków rozwojowych i jak rozpoznać, kiedy je przechodzi?

Skok ku…

Gdy rodzi się dziecko, zmienia się wszystko. I to dosłownie – także, a może przede wszystkim w przypadku bohatera zamieszania. Fakt, że maluch dojrzał już do momentu, gdy może egzystować poza organizmem matki, wcale bowiem nie oznacza, że jego organizm jest już w pełni rozwinięty. Wręcz przeciwnie – najbliższe miesiące (a nawet lata, choć już w mniejszym stopniu) będą czasem intensywnego dojrzewania – zarówno tego fizycznego, jak i psychicznego oraz emocjonalnego. Częstotliwość, długość trwania i charakter tzw. skoków rozwojowych jest sprawą bardzo indywidualną, nie mniej jednak wyróżnia się 7 uniwersalnych etapów rozwoju dziecka w 1. roku życia. Pokrótce przedstawimy towarzyszące im zachowania i nowe umiejętności dziecka.

… wrażeniom (5. tydzień)

Pięciotygodniowe niemowlę zaczyna zdradzać pierwsze oznaki zainteresowania otaczającym go światem. Oczywiście, jego zmysły obudziły się już wcześniej, teraz jednak zyskały „nową jakość” – są bardziej świadome, ale także wrażliwsze, co niejednokrotnie kończy się płaczem (tym razem już z prawdziwymi łzami). Dojrzewają wówczas narządy dziecka, progres widać szczególnie w obrębie układu pokarmowego – przykre dolegliwości typu odbijanie czy ulewanie słabną. Pierwszy skok wiążą się także z pozytywnymi dla rodziców doświadczeniami, mianowicie pierwszymi uśmiechami malucha.

Pięciotygodniowe niemowlę zaczyna zdradzać pierwsze oznaki zainteresowania otaczającym go światem. Jego zmysły zyskują „nową jakość”.

… wzorom (7.-9. tydzień)

Do tej pory dźwięki, zapachy i dotyk były dla niemowlęcia pozbawionymi logiki bodźcami. Od teraz nabierają sensu i układają się w pewne wzory. Wśród zauważalnych umiejętności, które maluch nabywa w tym czasie, wymienia się najczęściej podnoszenie główki, intensywne ruchy kończyn, głużenie (wydawanie krótkich, przypadkowych dźwięków), uważne przysłuchiwanie się odgłosom i obserwowanie twarzy osób i obiektów, które znajdują się wokół niego (szczególnie interesujące są te świecące i wydające z siebie dźwięki). Dziecko potrafi już także trzymać przedmiot, choć wciąż jeszcze wypada mu on z rączki.

dziecko na kocyku

… niansom (11. tydzień)

Tytułowe niuanse w tym okresie rozwoju dziecka są dostrzegalne tylko przez uważnych obserwatorów. Dziecko korzysta z nabytych już umiejętności, udoskonalając je. Trzymany w ręku przedmiot już nie wypada z niej tak szybko jak niespełna 2 tygodnie temu, obserwowanie obiektów w ruchu dojrzało i teraz ruch gałek ocznych i głowy jest bardziej skoordynowany, pozycja siedząca staje się coraz łatwiejsza dzięki pomocy rodziców, a kopanie przybiera formę odpychania się od krawędzi łóżeczka (oznaką tego jest najczęściej rozrzucony kocyk). Maluch staje się też coraz głośniejszy – odkrywa powoli swój głos i z ciekawością eksperymentuje jego możliwości (piszczy, krzyczy i wzdycha). To czas, gdy wszystko, co jest w zasięgu ręki – od zabawki po palce (swoje i rodziców) – ląduje w buzi dziecka.

… wydarzeniom (14.-19. tydzień)

Kolejny skok rozwojowy dziecka przynosi nie tylko nowe zdolności, ale i pierwsze oznaki rozumienia zdarzeń. Maluch potrafi już bawić się przedmiotem przez dłuższa chwilę i eksperymentuje z zabawkami na wszystkie możliwe sposoby (uderza nimi o powierzchnie, wkłada do buzi, potrząsa, zrzuca itp.). Rozwija się ruchowo – umie już przekręcić się z plecków na brzuch i odwrotnie, podpiera się, podnosi tułów i zaczyna racz-kować. Staje się również coraz bardziej kontaktowy – słucha, co się do niego mówi i coraz więcej rozumie, reaguje na swoje imię, w nowy sposób komunikuje swoje potrzeby (np. cmoka, gdy jest głodne, odpycha pierś lub butelkę, gdy jest najedzony), rozwija się także jego mowa.

… relacjom (22.-26. tydzień)

To szczególny czas dla dziecka i świeżo upieczonych rodziców. Dziecko nabywa przełomową umiejętność dostrzegania odległości obiektów od siebie. To pretekst do nauki przez zabawę, ale i powód do pierwszych niepokojów. Świadomość dystansu, jaki dzieli dziecko od rodziców staje się przyczyną lęku separacyjnego i rozdrażnienia malucha, który staje się niejednokrotnie marudny, płaczliwy i przestraszony. Rodzice powinni w tym okresie być na tyle blisko, by dziecko czuło się bezpieczne i mogło w spokoju rozwijać kolejne zdolności – raczkowanie, koordynacje ruchów czy mowę.

dziewczynka siedzi na trawie w ogrodzie

… kategoriom (33.-37. tydzień)

Rozumienie świata poprzez dzielenie go na kategorie jest cechą świadczącą o rozwoju inteligencji dziecka. Maluch zaczyna dostrzegać, że niektóre przedmioty, osoby czy zachowania można zakwalifikować do różnych grup, zaczyna rozróżniać kształty, dźwięki i zapachy i staje się coraz bardziej samodzielny – zarówno w zabawie, jak i inicjowaniu kontaktu.

… sekwencjom (41.-48. tydzień)

Tworzenie sekwencji zdarzeń, odkrycie związków przyczynowo-skutkowych, aktywne interesowanie się zjawiskami zewnętrznymi i prowokowanie rodziców do zabawy – to najważniejsze zdolności, które dziecko nabywa po 40. tygodniu życia. Maluch wie już, kiedy powiedzieć „nie”, podejmuje pierwsze próby chodzenia i rysowania i każdego dnia wykonuje szereg nowych „zadań”, które świadczą o coraz szybszym tempie rozwoju. To bardzo intensywny czas zarówno dla malucha, jak i jego rodziców, od których wymagana jest w tym okresie szczególna uwaga.

dziewczynka z kucykami siedzi w autku z plastiku

Rozwój dziecka w pierwszym roku życia, dzielony na poszczególne etapy i skoki wzrostowe, jest bardzo indywidualny. Warto o tym pamiętać, obserwując je i porównując do jego rówieśników i podręcznikowych reguł.