Trauma po porodzie

Trauma poporodowa może być reakcją na trudny poród, zagrożenie zdrowia dziecka czy brak poczucia bezpieczeństwa na sali porodowej. Jak leczyć traumę poporodową?

kobieta z czarną taśmą na dłoni


Podziel się na


Dzień narodzin dziecka większość kobiet wspomina jako najpiękniejsze wydarzenie w swoim życiu. Niestety, nie wszystkie. Są też kobiety, które chciałyby o nim jak najszybciej zapomnieć. Ale ciągle nie potrafią.

Bycia mamą to najpiękniejsza historia, ale jej początek nie zawsze jest bajkowy. To, co dla wielu kobiet jest najpiękniejszym momentem życia, dla innych może okazać się strasznym koszmarem, z którego przez długi czas nie potrafią się obudzić.

Koszmar, dramat, najgorsze co mnie spotkało

Będzie ciężko, ale kiedy weźmiesz w ramiona swoje dziecko, zapomnisz o całym bólu – taką obietnicę słyszy wiele zbliżających się do porodu kobiet. Czy zapominają? Większość pamięta do końca życia. Może z czasem to wspomnienie coraz bardziej się zaciera, ale z reguły nie znika całkowicie. A przywołując je w pamięci mamy czują po prostu wielką ulgę, że to wszystko już za nimi oraz dumę, że podołały wyzwaniu.

Niestety, nie wszystkie. W niektórych przypadkach wspomnienie porodu i bólu, jaki mu towarzyszył wcale nie zanika z czasem. Jest ciągle na tyle silne i żywe, że nadal przeraża. Wywołuje atak paniki, wybuch płaczu albo mdłości. Koszmar, dramat, najgorsze co mnie w życiu spotkało – takimi słowami kobiety, które doświadczyły traumy poporodowej opisują wydarzenie, które miało być dla nich prawdziwym cudem.

kobieta z czarną taśmą na dłoni zasłania oczy

Przecież każdą z nas bolało…

Myśli sobie wiele kobiet, słysząc o poporodowej traumie. Wiele wręcz uważa ją za mit albo przynajmniej za ostrą przesadę. Przecież też urodziłyśmy dziecko i wiemy, jak to wygląda. Jest ciężko, leje się krew, pot i łzy, ale ostatecznie da się to przetrwać. Przetrwać owszem – tyle że niektórym kobietom ciężko potem żyć normalnie.

Trauma to – według psychologii – trwała zmiana w psychice, która jest reakcją na zagrażające zdrowiu lub życiu wydarzenie. Poród można rozpatrywać w takich kategoriach. Przecież nawet, jeśli ciąża przebiega fizjologicznie, nigdy nie mamy pewności, co się wydarzy w czasie akcji porodowej. Poród potencjalnie jest czynnikiem, który może zagrażać zarówno naszemu zdrowiu, jak i życiu. I nawet jeśli ostatecznie wszystko dobrze się skończy, psychika może doznać trwałego urazu, który utrudnia normalne funkcjonowanie.

Trauma to – według psychologii – trwała zmiana w psychice, która jest reakcją na zagrażające zdrowiu lub życiu wydarzenie. Poród można rozpatrywać w takich kategoriach

kobieta trzyma się za twarz

Kiedy może pojawić się trauma poporodowa?

Nie ma jednego scenariusza. Trauma poporodowa może przytrafić się każdej z nas bez względu na charakter czy psychikę. Choć może się wydawać, że to raczej domena osób słabszych psychicznie, silna osobowość wcale przed nią nie chroni. Istnieje wiele potencjalnych przyczyn, które mogą zaowocować pojawieniem się traumy po porodzie, a wśród nich możemy wymienić:

  • zbyt późne trafienie do szpitala i niemożność zastosowania znieczulenia;
  • komplikacje w czasie porodu;
  • gwałtowny i niespodziewany przebieg porodu;
  • przedłużający się poród i brak postępu porodu;
  • nieplanowane cięcie cesarskie i poród zabiegowy;
  • bezpośrednie zagrożenie życia dziecka lub własnego;
  • brak wsparcia ze strony bliskiej osoby;
  • brak poczucia bezpieczeństwa w czasie porodu (niewiedza, brak znajomości szpitala, inne niż oczekiwane zachowanie personelu medycznego, poczucie utraty kontroli nad sytuacją i własnym ciałem);
  • powody z przeszłości: brak doceniania ze strony bliskich osób (np. rodziców), konieczność ciągłego udowadniania własnej wartości.
mężczyzna trzyma kobietę za ramię

Nie tylko złe wspomnienia

Niestety, trauma poporodowa to nie tylko złe wspomnienia. To stan, który może rzutować na całe późniejsze życie oraz plany. Mamy, które jej doświadczają mówią o bezsenności, nocnych lękach, budzeniu się z krzykiem, dreszczach i kołataniu serca na samą myśl o porodzie. Tym minionym i kolejnym, z którego często muszą zrezygnować. Muszą, nie chcą – to ważna różnica. Bo mamy doświadczające traumy poporodowej twierdzą zgodnie, że nie byłyby w stanie przeżyć tego po raz kolejny. Niektóre z uwagi na paniczny lęk rezygnują tym samym z marzeń u dużej rodzinie, poprzestając na jednym dziecku. Trauma poporodowa może też wpłynąć na sposób traktowania noworodka. Wiele kobiet mówi, że uczucie do dziecka długo nie przychodziło, że traktowały je przedmiotowo czy wręcz obwiniały o to, co przeszły.

Trauma może więc spowodować poważne trudności w czerpaniu satysfakcji i spełnienia z macierzyństwa

Czy to mija? Zazwyczaj potrzebna jest pomoc. Z czasem objawy traumy mogą się wprawdzie wyciszyć, jednak sam lęk nie zniknie i może dać o sobie znać w przyszłości. Trauma poporodowa może też wywołać objawy Zespołu Stresu Pourazowego, a to zaburzenie niezwykle poważne, które wymaga pomocy specjalisty. Dlatego po doświadczeniu wyjątkowo trudnego porodu warto porozmawiać z psychologiem – opisać swoje odczucia, emocje, powiedzieć o swoich obawach. Być może to tylko chwilowy stan spowodowany minionymi wydarzeniami, ale równie prawdopodobne, że dopiero ponowne przepracowanie tego, co się wydarzyło – wspólnie ze specjalistą – przyniesie ukojenie i pozwoli wrócić do normalnego życia.