Zasiłek pogrzebowy i urlop macierzyński po stracie ciąży – co się zmienia?

Czy po urodzeniu martwego dziecka przysługuje zasiłek macierzyński?

Obecnie, aby skorzystać ze skróconego urlopu macierzyńskiego i prawa do zasiłku pogrzebowego czy macierzyńskiego, potrzebny jest akt urodzenia dziecka oraz ustalenie jego płci. To czasochłonne i pełne emocji procedury dla rodziców po stracie dziecka. Dodatkowo, w przypadku poronienia przed 16. tygodniem ciąży ustalenie płci jest często niemożliwe bez kosztownych badań DNA, które nie zawsze dają jednoznaczny wynik i nie są refundowane – ich cena to nawet 400-700 zł. Co więcej, rodzice nie zawsze są informowani o takiej możliwości.

– Nie każdą osobę na takie badania stać. Nie każda kobieta, nie każda osoba myśli w takiej sytuacji o tym, żeby takie badania przeprowadzić. Kończymy z tym okrutnym prawem – podkreśliła Ministra Pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Czy po poronieniu należy się zasiłek pogrzebowy?

Zasiłek pogrzebowy to świadczenie wypłacane na podstawie ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jego celem jest pomoc w pokryciu kosztów pochówku osoby zmarłej.

Dotychczas prawo nakładało na kobiety po stracie ciąży dramatyczny obowiązek poznania płci dziecka, bez którego nie można było zarejestrować tzw. karty martwego urodzenia i uzyskać świadczeń. Brak dokumentu wykluczał więc z uprawnienia do w pełni płatnego urlopu macierzyńskiego oraz do zasiłku pogrzebowego. Ministerstwo już w maju zapowiadało zmiany. Teraz staną się faktem! Świadczenia po stracie ciąży – co się zmieni?

Czy po stracie dziecka przysługuje urlop macierzyński i zasiłek pogrzebowy? Oto nowe przepisy

Zgodnie z rozporządzeniem, kluczowe jest zaświadczenie wystawione przez lekarza lub położną, potwierdzające utratę ciąży. Dzięki temu kobieta może otrzymać 8‑tygodniowy zasiłek macierzyński oraz zasiłek pogrzebowy i nie będzie już konieczne przeprowadzanie kosztownych badań genetycznych w celu ustalenia płci dziecka.

Od momentu wejścia w życie nowych przepisów świadczenie będzie przysługiwać na podstawie karty zgonu lub tego samego zaświadczenia, które uprawnia do urlopu macierzyńskiego. Resort podkreśla, że nowe reguły obejmą wszystkie przypadki utraty ciąży, niezależnie od jej zaawansowania. To oznacza uproszczony i szybszy dostęp do świadczeń.

– Dziękuję każdej i każdemu, kto dołożył swoją cegiełkę, aby zmienić prawo z bezdusznego na ludzkie – powiedziała Ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk i podkreśliła, że zmiana weszła szybciej, niż zapowiadano. – Obiecałam Państwu zmianę od września – udało się wcześniej! – napisała na portalu X.

Zgodnie z rozporządzeniem, kluczowe jest zaświadczenie wystawione przez lekarza lub położną, potwierdzające utratę ciąży.

Czy po poronieniu należą się świadczenia? Co zmiany oznaczają dla przyszłych mam?

Co przyniosą zmiany? Przede wszystkim uproszczenie procedur i szybszy dostęp do urlopu macierzyńskiego i zasiłku – nawet w przypadku bardzo wczesnej utraty ciąży.

Nowe przepisy to krok w stronę wsparcia kobiet i rodzin po poronieniu – dzięki temu Polska dołączy do państw, które uznają, że w najtrudniejszych chwilach procedury nie mogą być ważniejsze od ludzkiego cierpienia i potrzeby godnego pożegnania. Nowe przepisy wejdą w życie 14 dni po opublikowaniu w Dzienniku Ustaw.

Poronienie i urodzenie martwe – statystyki utraty ciąży w Polsce

Poronienie to utrata ciąży przed uzyskaniem przez płód zdolności do samodzielnego życia, czyli zwykle przed 22. tygodniem ciąży (niektóre źródła medyczne stosują granicę 24 tygodnia). Poronienie dotyka każdego roku około 30 tys. kobiet w Polsce – aż 10-20% rozpoznanych ciąż kończy się niepowodzeniem położniczym. Do 1 % kobiet doświadcza poronień nawykowych (co najmniej 3 kolejne).

Najczęstsze przyczyny poronienia

Wśród najczęstszych przyczyn poronień wymienia się:

• nieprawidłowości chromosomalne płodu (odpowiedzialne za ~50–60 % przypadków),
• czynniki hormonalne,
• infekcje,
• zaburzenia krzepliwości,
• choroby tarczycy,
• styl życia (papierosy, alkohol), stres, warunki środowiskowe.

Ryzyko poronienia rośnie wraz z wiekiem:

• kobiety w wieku 20–24 lata mają ok. 11 % ryzyka,
• w wieku 30–34 lata – ok. 15 %,
• po 40. roku życia – nawet ok. 50 % ciąż kończy się poronieniem

Po 22. tygodniu ciąży utrata ciąży nie jest już klasyfikowana jako poronienie, tylko jako urodzenie martwe (zgon wewnątrzmaciczny płodu). Rocznie w Polsce dochodzi do około 1 700 martwych urodzeń. Wskaźnik martwych urodzeń wynosi ok. 3,8 na 1 000 urodzeń żywych (w Polsce), czyli nieco poniżej średniej europejskiej (< 6/1000).

Dowiedz się więcej:

• 10 najczęstszych przyczyn poronień
• Ciąża biochemiczna – czym jest?
• Ciąża wysokiego ryzyka
• Poroniłam… jak sobie poradzić?